Bài viết đăng trên Tạp chí Văn Hóa thể thao Vĩnh Phúc
Tác giả Nguyễn Chí Ninh, chuyên viên chuyên viên Ban quản lý di tích -Sở văn hóa Vĩnh Phúc
Chùa Kính Phúc (tên chữ là Kính Phúc tự), bên cạnh đình Hương, nhìn theo hướng Tây - Nam, trong khuôn viên có diện tích 1.352 m2, mặt bằng kiến trúc kiểu chữ công và có cùng khoảng thời gian xây dựng với cụm đình Hương Canh (cuối thế kỷ XVII, đầu XVIII). Cổng chùa có tường bao với hàng trục biểu cao vút, có các ô trang trí hình vuông. Trên đỉnh trục đắp nổi hình 4 chim phượng xoè đuôi, uốn vút cong, nổi bật trên khoảng không gian mênh mông, tạo nên ấn tượng khó quên về một mô típ nghệ thuật dân gian truyền thống. Bốn cột trụ và hai bức cánh phong đắp nổi hình long chầu hổ phục tạo ra cổng chính và hai cổng phụ. Ngay sau cổng là Sở môn tự với lối kiến trúc 2 tầng 8 mái, như gợi lên một vũ trụ quan dịch học. Các lớp mái với đầu đao vươn cao thanh thoát, nhẹ nhàng, bay bổng tượng trưng cho Dương, đặt trên thế kiến trúc vững chắc tượng trưng cho âm. âm Dương điều hoà (lưỡng nghi) sinh tứ ượng, tượng trưng cho 4 phía mái, rồi tứ tượng vận hành mà sinh Bát quái (Càn: Trời; Khảm: Nước; Cấn: Núi; Chấn: Sấm; Tốn: Gió; Ly: Lửa; Khôn: Đất; Đoài: Đầm, hồ) là biểu trưng của 8 lá mái để rồi vận động, biến đổi mà thành muôn loài.
[caption id="attachment_453" align="aligncenter" width="600" caption="Chùa Kính Phúc trước khi trùng tu năm 2009"]
Rõ ràng, vẻ đẹp của kiến trúc vừa tạo giá trị mỹ thuật của công trình, vừa chuyển tải giá trị cao cả là ý nghĩa tâm linh sâu nặng, là tư duy biện chứng của nền triết học Phương Đông, tâm tư nguyện vọng của cư dân nông nghiệp, cầu mong Thiên thời - Địa lợi - Nhân hoà.
Sở môn tự gồm 3 gian, 2 dĩ, với lối kết cấu kiểu “Chồng bồn con sơn” và “Thượng rường hạ kẻ”. Nơi đây còn lưu lại nhiều bức chạm khắc gỗ đẹp với đề tài. “Tứ Linh” (Long, Ly, Qui, Phượng), biểu tượng của thần quyền. Thượng cung của Sở môn tự là nơi đặt bài vị thờ Hùng Vương. Phía ngoài Thượng cung là cửa võng, được bố cục gồm 3 lớp, với trình độ chạm trổ rất tinh luyện, đề tài chủ đạo là sự hòa quyện của thiên nhiên.
[caption id="attachment_454" align="aligncenter" width="600" caption="Chùa Kính Phúc năm 2012 sau khi trùng tu"]
Qua Sở môn tự đến khoảng sân gạch với cây hương đá cao 2,3 mét có khắc ghi rõ danh tính của những người giàu lòng tích thiện, góp của, hưng công, xây dựng nên Kính Phúc tự. Cũng ở cây hương đá này có ghi niên đại khởi dựng chùa là năm Vĩnh Thịnh thứ hai (triều vua Lê Dụ Tông - năm 1706). Đi hết sân đến toà Tiền đường gồm 5 gian, 2 dĩ, được nối với toà Thượng Điện song song bằng 3 gian kiểu “ống muống” để tạo nên mặt bằng kết cấu ngôi chùa theo kiểu chữ công, có hệ thống chịu lực gồm 52 cây cột gỗ, 14 bộ vì kèo, dạng thức “Chồng Rường” và “Kèo chống nóc”. Trên Thượng lương còn ghi rõ năm trùng tu” Lê Triều Cảnh Hưng Ức Vạn Niên Chi Nhị Thập Nhị Tuế Tại Tân Tị Nguyệt Trọng Xuân, Tam Nhật Mão Thời Trùng Tu Vũ Thụ Trụ Thượng Lương Đại Cát Vượng-
黎朝景興億萬年之貳拾貳歲在辛巳貳月仲春拾叁日卯
時重修宇竪柱上梁大吉旺
” Tạm dịch là là năm thứ 22, triều Lê Cảnh Hưng (1761), giờ Mão (5-7 h sáng) ngày 13 tháng 2 giữa xuân trùng tu mái, dựng cột ráp cột thượng lượng, mong cho tốt lành
Chùa có 32 pho tượng cổ sơn son thiếp vàng đẹp, phản ánh khả năng tư duy, tính nghệ thuật cao của nghệ nhân xưa.
Điều cuối cùng cần nói khi giới thiệu kiến trúc chùa Kính Phúc là gác chuông chùa. Gác chuông nổi bật lên trong toàn cảnh không gian chùa, được phục dựng theo mặt bằng nguyên gốc. Từ đây tiếng chuông chùa vẫn vang lên, lắng vào cõi tâm linh, thức tỉnh lòng tích thiện và gắn kết con người cùng xây dựng cuộc sống.
Chùa Kính Phúc đã được Bộ Văn Hóa- Thông tin ra quyết định công nhận là di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 2000.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét